«من احساس میکنم مشکلم از شخصیتم است؛ آیا درمان کوتاهمدت اصلاً میتواند چیزی را تغییر بدهد؟» این پرسش را بسیاری از مراجعان میپرسند، و پاسخ صادقانهاش باید به پژوهش تکیه کند. در سال ۲۰۰۸ آلن عباس و همکارانش در Journal of Nervous and Mental Disease نخستین کارآزمایی تصادفیشدهی ISTDP & D-ISTDP را برای اختلالهای شخصیت منتشر کردند. این نوشته شرح و خوانش همان مقاله است، نه ترجمهاش. جزئیات را همانطور که نویسندگان گزارش کردهاند میآورم، با محدودیتهایش.

پژوهش چهطور انجام شد؟
۲۷ بزرگسال با تشخیص اختلال شخصیت (بر اساس DSM-IV) بهطور تصادفی در دو گروه قرار گرفتند: ۱۴ نفر درمان را بلافاصله شروع کردند و ۱۳ نفر در گروه کنترل ماندند. گروه کنترل ماهی یک بار حدود ۳۰ دقیقه با هماهنگکنندهی پژوهش ملاقات میکرد (یک پیگیری حمایتیِ روانپزشکی، بدون مداخلهی ویژه) و به او گفته شد حداکثر ۳ تا ۴ ماه بعد درمان را شروع میکند. جلسهها هفتگی و حدود یک ساعت بودند و زمان پایان از پیش تعیین نشده بود؛ درمانگر و بیمار با هم تصمیم میگرفتند.
پنج درمانگر باتجربه کار کردند، هرکدام دستکم ۵ سال سوپروایزن و آموزش مبتنی بر ویدیو با دوانلو داشت. شایعترین تشخیصها مرزی (۴۴٪)، وسواسی-جبری (۳۷٪) و اجتنابی (۳۳٪) بودند. بیشتر شرکتکنندگان همزمان افسردگی، اضطراب یا پانیک داشتند و دوازده نفر علائم گسستگی همراه با سابقهی آزار یا بیتوجهی دوران کودکی داشتند.
نتیجهها
- مقایسه با گروه کنترل. گروه درمان بهطور متوسط ۲۷٫۷ جلسه گرفت. نمرهی کلی علائم (BSI) از ۱٫۵۱ به ۰٫۵۱ رسید و نمرهی مشکلات بینفردی (IIP) از ۱٫۵۶ به ۰٫۶۷؛ هر دو به محدودهی «بهنجار» رسیدند و در همهی شاخصهای اصلی از گروه کنترل برتر بودند. گروه کنترل هم کمی بهتر شد (BSI از ۱٫۵۲ به ۱٫۱۰)، اما نه به محدودهی بهنجار، و مشکلات بینفردیاش معنادار تغییر نکرد.
- کار و دارو. ساعت کار هفتگی در گروه درمان بیش از دو برابر شد و پایان درمان همهی آنها شاغل بودند. حدود ۶۹٪ داروها قطع شد.
- درمانِ گروه کنترل. وقتی گروه کنترل هم درمان را گرفت (میانگین ۲۵٫۶ جلسه)، سود مشابهی برد.
- پیگیری. میانگین ۲٫۱ سال بعد، دستاوردها در کل گروه حفظ شده بود. تعداد تشخیصهای اختلال شخصیت از ۴۸ به ۸ رسید (کاهش ۸۳٫۳٪)، و حدود ۸۶٪ شرکتکنندگان دیگر هیچ اختلال شخصیتی نداشتند. اشتغال از ۶۵٪ به ۹۶٪ رسید.
- هزینه. نویسندگان صرفهجویی ناشی از قطع دارو و کاهش پرداختهای ازکارافتادگی را حدود ۱۳۷ هزار دلار کانادا در سال و بیش از هزینهی تخمینی درمان کل گروه (۹۱ هزار) گزارش میکنند. برآورد هزینه رسمی نبود و خودشان میگویند پژوهش بعدی باید تحلیل هزینه-فایدهی دقیق داشته باشد.
درمان برای همه جواب نداد: دو نفر پاسخ ندادند و سه نفر دیرتر پاسخ دادند. شش نفر پایان درمان هنوز در محدودهی «مورد» BSI بودند و چهار نفر در پیگیری هم همینطور. اثر نامطلوب یا بدتر شدن علائم گزارش نشد.
اگر میخواهید بدانید این رویکرد برای مشکل شما مناسب است یا نه، در یک جلسهی آشنایی رایگان ۱۵ دقیقهای با هم حرف میزنیم. جلسهها آنلاین و ۶۰ دقیقهای هستند.
محدودیتها: چرا این «دلیل قطعی» نیست
نویسندگان خودشان مقاله را «مقدماتی» میخوانند و محدودیتها را صریح میگویند. من هم باید همینطور بنویسم:
- نمونهی کوچک است (۲۷ نفر). تحلیل توان آماری برای اثرهای بزرگ کافی بود، اما برای نتیجهگیری دربارهی هر اختلال جداگانه نه.
- همهی بیماران را شامل نمیشد. کسانی که در ماه گذشته رفتار خودکشی یا خشونت فعال، وابستگی به مواد، دوقطبی یا روانپریشی داشتند کنار گذاشته شدند. ۱۰ نفر از شرکتکنندگان هم در پرسشنامهی IIP به آستانهی «مورد» نرسیدند؛ یعنی نمونه از نظر شدت کاملاً شدید نبود.
- گروه کنترل کوتاهتر از درمان بود (حدود ۱۵ هفته)، پس بخشی از تغییر ممکن است گذر زمان بوده باشد.
- ارزیابی کورشده نبود و تشخیصها با پرسشنامهی رایانهای گرفته شدند که ممکن است بیش از مصاحبهی رسمی تشخیص بدهد.
- اثر وفاداری: درمانگران گروه کنترل هم خودشان ISTDP & D-ISTDP کار بودند، که میتواند روی نتیجه اثر بگذارد.
- دو گروه در ابتدا کاملاً مثل هم نبودند: مثلاً گروه درمان بیکاران بیشتری داشت.
یعنی مقاله «ثابت نمیکند» که این روش برای هر کسی با هر اختلال شخصیتی جواب میدهد. آنچه نشان میدهد این است که در یک نمونهی منتخب و با درمانگران باتجربه، نتیجهها نویدبخش بودند و ادامهی پژوهش لازم است. تصویر کلیتر از شواهد را در خوانش فراتحلیل عباس و همکاران (۲۰۱۲) خواندهاید یا بخوانید.
برای شما چه معنایی دارد؟
- اگر الگوهای تکرارشوندهی رابطهای دارید، مثل دوپارهسازی در رابطهها یا دوری از آدمها و تنهایی همزمان، این مقاله میگوید روش برای چنین مشکلهایی بررسی شده است.
- برچسب «اختلال شخصیت» سرنوشت نیست. در این پژوهش اغلب شرکتکنندگان در پیگیری دیگر معیارهای تشخیص را نداشتند، هرچند پاسخ هر نفر فرق میکند.
- اگر خطر خودکشی یا خشونت فعلی دارید، یا در دورهی بحران هستید، موضوع را از ابتدا صریح بگویید؛ در این پژوهش چنین افرادی شرکت نداشتند و شروع درمان به ارزیابی دقیق نیاز دارد.
دربارهی ریشههای ساختار شخصیت میتوانید سطوح سازمان شخصیت کرنبرگ و پیوند آن با D-ISTDP را هم بخوانید. اگر نگران ایمنی خودتان هستید، همین حالا با اورژانس اجتماعی ۱۲۳ یا اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
برای دیدن اثربخشی ISTDP در یک مرکز درمانی واقعی با ۴۱۲ بیمار، خوانش پژوهش یوهانسون و همکاران (۲۰۱۴) را ببینید.
این نوشته ادامهی مجموعهی کتابخانهی دوانلو است.
منبع
Abbass, A., Sheldon, A., Gyra, J., & Kalpin, A. (2008). Intensive short-term dynamic psychotherapy for DSM-IV personality disorders: A randomized controlled trial. Journal of Nervous and Mental Disease, 196(3), 211–216. https://doi.org/10.1097/NMD.0b013e3181662ff0
این نوشته شرح و خوانش مقاله است، نه ترجمهی آن. حق نشر متن اصلی متعلق به ناشر است. محتوای این صفحه جایگزین مشاورهی تخصصی نیست.